بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امروز پنجشنبه با کابینه امنیتی خود نشستی اضطراری برگزار میکند تا آخرین تحولات مربوط به ایران و مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن را بررسی کند. همزمان، دونالد ترامپ نیز در آستانه این مذاکرات در عمان، بیانیهای مهم صادر خواهد کرد.
با فروکش نسبی جنگ غزه، تمرکز تحولات جهانی بار دیگر به خاورمیانه و تشدید فشارهای نظامی آمریکا علیه ایران بازگشته است. سیاست پیشبینیناپذیر دونالد ترامپ، که بر پایه غافلگیری، فشار حداکثری و نمایش رسانهای بنا شده، این پرسش را برجسته کرده که هدف واشنگتن جنگی فراگیر است یا تحمیل توافقی سیاسی. در حالی که ایران از توان بازدارندگی و ظرفیتهای منطقهای برخوردار است، تحرکات دیپلماتیک، مخالفت بازیگران منطقهای و مواضع چین و روسیه، آینده این تقابل پرتنش را به مرحلهای حساس و سرنوشتساز رسانده است.
مسعود پزشکیان با صدور دستور به دستگاه دیپلماسی برای آغاز گفتوگو با آمریکا، نشانههایی از کاهش تنش در مسیر احتمال تقابل نظامی را آشکار کرد. در حالی که واشنگتن ناوها و جنگندههای خود را در منطقه مستقر کرده، دیپلماسی پشتپرده با میانجیگری کشورهای منطقه جریان دارد. آمریکا شروطی چون توقف غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایت از گروههای مقاومت را مطرح کرده، در حالی که تهران این حوزهها را خطوط قرمز میداند و بازگشت به مذاکرات را در چارچوب کاهش تحریمها دنبال میکند.
در حالی که همزمان با مطرح شدن مذاکرات هستهای ایران و آمریکا و برنامهریزی برای نشست استانبول، دونالد ترامپ بار دیگر از تمایل خود به توافق سخن میگوید، بازنشر یک مقاله درباره «عملیات فریب» از سوی او، این گمانه را تقویت کرده است که شاید این مذاکرات نه تلاشی واقعی برای توافق، بلکه بخشی از راهبرد انحرافی از سوی رئیسجمهور آمریکا باشد.
قرار است گفتوگوهایی حساس میان نماینده ویژه کاخ سفید و وزیر خارجه ایران در استانبول برگزار شود؛ مذاکراتی که با میانجیگری فعال کشورهای منطقه، با هدف جلوگیری از تشدید نظامی و تمرکز بر پرونده هستهای ایران دنبال میشود. آمریکا خواهان محدودسازی غنیسازی و انتقال اورانیوم است، در حالیکه ایران بر عدم نظامیسازی و امکان توافق منصفانه تأکید دارد. همزمان، لفاظیهای تند و آرایش نظامی آمریکا، دیپلماسی را در وضعیتی شکننده قرار داده است.
با تشدید تهدیدهای نظامی واشنگتن، ایران و آمریکا همزمان دیپلماسی را فعال کردهاند تا از جنگ منطقهای جلوگیری شود. تهران از آمادگی برای «توافق منصفانه» سخن گفته اما انتقال اورانیوم غنیشده را خط قرمز دانسته و گزارشهای رسانهای را رد کرده است. همزمان، اسرائیل از طریق سفرهای محرمانه و هماهنگیهای امنیتی، ایده ائتلاف بینالمللی علیه ایران را پیگیری میکند. در تلآویو، نگرانی اصلی علاوه بر امنیت، هزینههای اقتصادی و سناریوی جنگ فرسایشی است.
در جریان تجمعی در حمایت از مردم ایران و همزمان با تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران، معترضان مقابل کنسولگری آمریکا در شهر استانبول تصاویر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی را به آتش کشیدند.