۱۹۹ مطلب
موفقیت ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ ریشه در وعده پایان دادن به جنگ اوکراین داشت، اما تمرکز آمریکا بر خاورمیانه، مسیر صلح میان روسیه و اوکراین را دورتر کرد. واقعیت این است که روسیه نه متحد نظامی ایران است و نه قصد رویارویی با اسرائیل را دارد. امروز محدودیت منابع آمریکا و عدم توان مدیریت همزمان چند بحران، کاخ سفید را به عقبنشینی تدریجی از اوکراین سوق داده و آینده صلح را به مذاکرات تازه گره زده است.
حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، ضمن ناکام گذاشتن دیپلماسی، ریسک دستیابی ایران به سلاح هستهای و خروج تهران از معاهده ان.پی.تی را افزایش داده است. این حملات نهتنها اعتماد جهانی به نظام عدماشاعه را تضعیف کرد، بلکه ضرورت بازگشت فوری به مذاکره و توافقی جدید را دوچندان ساخت. راهکار، تضمین دسترسی بازرسان، تعلیق غنیسازی، انتقال ذخایر و لغو تحریمها بهموازات شناسایی حقوق هستهای ایران است.
حملات آمریکا و اسرائیل گرچه برنامه هستهای ایران را کند کردهاند، اما نتوانستهاند زیرساختهای هسته ای را نابود کنند. اروپا همچنان بر گفتوگو با تهران تأکید دارد، اما فضای سیاسی بسته و بیثباتی سیاستهای آمریکا، روند مذاکرات را دشوار کرده است. دیپلماتها هشدار میدهند بدون توافق جدید، کنترل بر فعالیتهای هستهای ایران غیرممکن خواهد بود؛ در حالی که تهران همکاری با آژانس را کاهش داده و اختلافات درباره برنامه موشکی نیز پابرجاست.
فیصل بن فرحان گفت: ریاض بر لزوم رویکرد دیپلماتیک در مورد برنامه هستهای ایران تاکید دارد.
در واقع، به نظر میرسد دو طرف نوعی «ابهام راهبردی» را پذیرفتهاند؛ به این معنا که واشنگتن دیگر بر برچیدن کامل زیرساختهای هستهای ایران پافشاری نمیکند و ترجیح داده است با ابزار دیپلماسی و بستههای تشویقی اقتصادی، مسیر کاهش تنش را دنبال کند. ایران نیز ترجیح میدهد ظرفیت کنونی خود را به شکل غیرشفاف حفظ کند و از تشدید دوباره تنش بپرهیزد. این رویکرد عملگرایانه و دوطرفه شاید در کوتاهمدت به مهار بحران کمک کند، اما مسئله اساسی هستهای همچنان حلنشده باقی میماند؛ موضوعی که ممکن است در آینده نزدیک،…
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: «رافائل گروسی تأیید کرد که هرگز هیچ سند، مدرک یا شواهدی مبنی بر حرکت ایران به سمت ساخت سلاح هستهای ندارد، اما در گزارش اخیر خود آشکارا زمینه را برای تروئیکای اروپایی و آمریکا برای ارائه قطعنامه علیه ایران فراهم کرد که در نهایت بهانه را برای حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای کشور فراهم کرد.»
سخنگوی وزارتخارجه چین بر لزوم تحقق آتشبس پایدار و مؤثر در منطقه خاورمیانه و همچنین حل و فصل مسئله هستهای ایران از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک و بهصورت مسالمتآمیز تأکید کرد.
سفیر اسبق ایران در فرانسه گفت: «سفر اخیر گروسی به تهران و گزارش مخرب او به شورای حکام، حاوی نکاتی مربوط به فعالیتهای دو دهه قبل ایران بود. این موضوع از نظر تهران مصداق بهانهسازی برای اقدامات بعدی امریکا و اسرائیل برای انجام تجاوز شد.»
فرید زکریا تأکید میکند که حملات نظامی آمریکا و اسرائیل گرچه برنامه هستهای ایران را موقتاً عقب انداخت، اما توقف کامل آن تنها با بازگشت به دیپلماسی و توافق جامع ممکن است. ایران دانش فنی و بخشی از ذخایر خود را حفظ کرده است و تنها مذاکره و نظارت بینالمللی میتواند مانع پیشرفت هستهای شود. اقدامات یکجانبه نظامی آمریکا، نظم جهانی و اعتبار دیپلماسی را تهدید میکند.
حملات اسرائیل و آمریکا به ایران با هدف نابودی برنامه هستهای و تضعیف توان موشکی جمهوری اسلامی، در نهایت تحت فشار آمریکا و با پادرمیانی قطر به آتشبس انجامید. گزارشهای افشاشده نشان دادند که خسارات وارده به تأسیسات هستهای ایران چندان ماندگار نبوده و تهران توان بازسازی سریع دارد. واکنش قاطع نظامی ایران، هزینههای سنگین جنگ برای اسرائیل و بیمیلی ترامپ به ورود در جنگی فرسایشی، از عوامل توقف درگیری بود.
