۲۸۶۴ مطلب
طالبان (به معنای طلبهها) گروهی از شبه نظامیان روحانی اسلامگرای مخالف دولتهای افغانستان وپاکستان است که عقاید مذهبی با ریشههایی در مکتب حنفی دیوبندی، مذهب وهابیت و دیدگاههای جهادگرایی سلفی ابن تیمیه دارد. این گروه از زمان پیدایش در سال ۱۹۹۴ تاکنون از طرفهای درگیر در جنگ افغانستان بودهاست و پس از تصرف افغانستان، از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ با نام امارت اسلامی افغانستان بر این کشور حکومت کردهاست.
بیشتر افراد گروه طالبان پشتونهایی هستند که در مناطق شمال غربی پاکستان و دو سوی خط دیورند، زندگی میکنند.
طالبان از آغاز حمله آمریکا به افغانستان که موجب برکناری آنان از قدرت شد، با نیروهای آمریکا و ناتو نیز در جنگ هستند. رهبر کنونی طالبان پس از کشته شدن ملا اختر منصور، هبتالله آخوندزاده است. طالبان بیشتر از اینکه دیوبندی عمل کند، قشری و قبیلهای برخورد میکند. آنها حتی با اخوانیها و جماعتیها و مودودیها سر سازش ندارند.
در ۱۰ اکتبر سال ۱۹۹۴ میلادی در اوج جنگهای داخلی افغانستان گروهی وارد منطقه سپین بولدک ولایت قندهار در جنوب افغانستان شدند و نام خود را «تحریک اسلامی طلبای کرام» نهادند. در میان رهبران طالبان اعراب وهابی از عربستان سعودی نیز وجود دارد. آنها با شعارهای دینی اسلام مانند جهاد با شرک و کفر و اینکه هر کس کشته شود به بهشت خواهد رفت، به زودی پیروان زیادی از افغانستان و پاکستان پیدا کردند.
طالبان پاکستان نیز در سال ۲۰۰۷ میلادی با هدف استقرار حکومت اسلامی و جاری کردن قوانین شرع در پاکستان، وارد مبارزه مسلحانه شدند. از طالبان پاکستان به عنوان شبکهای متشکل از تعدادی گروههای تندرو محلی نام برده میشود.
در بدو امر مردم افغانستان به این گروه خوشبین بودند و گمان میکردند، آنها میتوانند به جنگهای داخلی افغانستان پایان دهند.
طالبان با دیدگاهی بسته و با بازگشت به نگرشهای مذهبی و زیر فشار قرار دادن مردم موجب نارضایتی قشر زیادی از مردم افغانستان شدند. آنها نام حکومت افغانستان را ازجمهوری اسلامی به امیرنشین (امارت اسلامی افغانستان) تبدیل نموده و رهبر خود، ملا محمد عمر، را به عنوان امیرالمؤمنین معرفی کردند. طالبان قطعنامههای پیاپی شورای امنیت را نادیده گرفتند و تعدادی از خارجیان را از کشور اخراج کردند.
حکومت طالبان با رادیو، تلویزیون، موسیقی، نقاشی، مجسمهسازی و آثار هنری مخالف بودند و مجسمههای بودا در بامیان را که از جمله غنائم فرهنگی و باستانی افغانستان بود را منهدم ساختند. در دوران حکومت طالبان، کریکت تنها ورزش مجاز در افغانستان به شمار میرفت.
آنان به زنان اجازه نمیدادند تا بدون مرد محرم یا بدون حجاب از خانههایشان بیرون بروند. مجازات لواطکاران و زناکاران مرگ و سنگسار بود و دست کسانی که دزدی میکردند، قطع میشد. مردم را برای ادای نماز، به زور از مغازههایشان به مساجد میفرستادند. ریش مردان در نظام طالبانی باید بلند میبود و موهای سرشان را میبایست کوتاه میکردند. هر چند طالبان پخش هرگونه اخبار دال بر اختلاف داخلی این گروه را پنهان نگه میداشتند، اما گهگاه خبرهایی از اختلافات داخلی به بیرون درز میکرد.
تابستان سال ۱۴۰۰ نیروهای طالبان بخش گستردهای از ولایات افغانستان را به تصرف خود درآوردند و به صورت مشخص در تاریخ ۲۴ مردادماه این گروه موفق شد وارد کابل پایتخت افغانستان شده و کنترل فرودگاه را به دست بگیرد.
در توضیحاتی که نیروهای طالبان پس از نزدیک شدن به فتح پایتخت کابل خطاب به مردم افغانستان و رسانهها گفتند، آمده است: طالبان اعلام کرده اجازه خروج امن به افرادی که خواهان خروج هستند از کابل را داده و از زنان خواسته به جاهای امن بروند.
یک مقام طالبان به رویترز گفت: "ما نمیخواهیم که یک غیرنظامی بی گناه افغان در زمان مسئولیت ما مجروح یا کشته شود، اما آتش بس اعلام نکرده ایم".
طالبان کنترل دانشگاه کابل در غرب پایتخت را در دست گرفته و پرچمهای خود را در منطقه کوتا سینکی برافراشته است.
۲۴ مرداد ۱۴۰۰ رسانههای خبر از تصرف کامل افغانستان توسط گروه طالبان و فرار اشرف غنی- رئیس جمهور این کشور به تاجیکستان خبر دادند.
در بهار سال ۱۴۰۲ تنشها میان ایران و طالبان به دنبال بحث درباره حقابه هیرمند شدت گرفته و دو طرف سعی دارند از طریق دیدار و مذاکره، راهکاری برای حل آن پیدا کنند. در این میان در پی حمله عناصر طالبان به مرزهای شرقی ایران تاکنون چند مرزبان شهید شدهاند.
طالبان و هواداران این گروه ویدیویی از دختران دانشآموز یکی از مدارس دینی را منتشر کردهاند که در آن، این دختران در حالی که چهره خود را کامل پوشاندهاند و تنها چشمهایشان دیده میشود، در حال پاسخ دادن به پرسشهای دینی به زبان عربیاند. طالبان از پوششی حمایت میکند که در آن تنها چشم زنان نمایان باشد یا زنان به پوشیدن برقع ملزم شوند. این حکومت به دختران اجازه داده است که تنها تا کلاس ششم در مدارس رسمی تحصیل کنند و تعدادی از دخترانی که از ادامه تحصیل محروم شدهاند، به مدارس دینی روی آوردهاند…
وزارت کشور طالبان اعلام کرد که شماری خودروی جدید و مجهز به پلیس ترافیک تحویل داده شده است.
طالبان در تلاش برای گسترش مدارس دینی و مساجد، بخشی از ساختمان سفارت آمریکا در کابل را به مدرسه دینی تبدیل کرده است.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با انتشار فرمانی جدید، محدودیتها بر حقوق زنان در افغانستان را تشدید کرد.
آنچه برای داعش رخ داد، برای طالبان درس عبرتی بود تا به محض استقرار در ارگ، به دنبال ایجاد نوعی قانون باشد. آنها که هنوز به عنوان حاکمان مشروع افغانستان شناخته نمیشوند، برای به دست آوردن مشروعیت، نیاز به اعمال قوانین دارند.
پس از به قدرت رسیدن طالبان، موزه مقاومت هرات حفظ شد، اما تمامی آثار آن مطابق با ممنوعیت نمایش موجودات زنده تغییر کرد. به صورتی که هم اکنون تمامی چهره انسانها و حتی حیوانات از آثار موزه حذف شدهاند.
طالبان، ادعای بیبیسی مبنی بر وجود اختلافات داخلی در حکومت سرپرست افغانستان را «بی اساس» خواند.
درگیری مردم محلی در تخار افغانستان با نیروهای وابسته به طالبان بر سر استخراج از معادن طلا چند زخمی بر جا گذاشت.
یک شهروند چین در حضور ملا جمعهخان فاتح، فرمانده محلی طالبان در بدخشان، به دین اسلام گروید. در پی حضور گسترده شرکتهای چینی در افغانستان برای استخراج معادن سنگهای قیمتی و طلای بدخشان، تعداد چینیها در بدخشان و تخار افزایش یافته است.
سینما آریانا، واقع در مرکز شهر کابل، در طول دههها از دل انقلاب و جنگ عبور کرده بود. این سینما با وجود آسیبها و صدمات، همچنان پابرجا مانده بود تا مردم افغانستان را با فیلمهای بالیوودی و اکشن آمریکایی سرگرم کند. اما دیگر وجود ندارد.
