رحیم معینی کرمانشاهی؛ مردی که برای اخوان ثالث از خودگذشتگی کرد
رحیم معینی کرمانشاهی از چهرههای مهم هنر در تاریخ معاصر ایران بوده است. او به پیشنهاد علی دشتی مدتی تخلص «امید» را برای خودش انتخاب کرد و این مسئله باعث اعتراض مهدی اخوانثالث شد.
فرارو- رحیم معینی کرمانشاهی، در 15 بهمن 1301 در کرمانشاه متولد شد و در 26 ابان 1394 در تهران از دنیا رفت.
به گزارش فرارو، معینی کرمانشاهی در حوزههای مختلفی فعالیت کرد. علارغم اینکه نام او برای عموم مردم نام آشنایی نبود، رفتهرفته به یکی از هنرمندان بزرگ ایران تبدیل شد.
مردی که تخلص اخوانثالث را برای خودش برداشت
فیلمنامه مینوشت؛ شعر میگفت؛ نقاشی میکرد؛ روزنامهنگار بود و ترانه هم میسرود. معینی کرمانشاهی ازآندست از هنرمندان بود که ذوق انجام بسیاری از کارها را داشت. پدر و پدربزرگ معینی کرمانشاهی، هر دو از افراد صاحبمنصب بودند و معینی نیز بهسبب تولد در چنین خانوادهای از همان روزگار کودکی مسیر دانش و هنر را درپیش گرفت.
همزمان با نقاشی، شعر هم میسرود و در همان روزگار جوانی با تعداد زیادی از آهنگسازان صاحبنام ایران بهعنوان ترانهسرا همکاری کرد. این همکاریها اعتباری دیگرگونه برای وی بههمراه داشت. درکنار این، تابلوهای نقاشی وی نیز در همان روزگار مورد توجه تعداد زیادی از اهالی فرهنگ قرار گرفت و این شد که نام معینی کرمانشاهی به نامی آشنا برای اهالی فرهنگ و هنر ایران بدل گشت.
باوجوداینکه نام معینی کرمانشاهی را نمیتوان چندان با سیاست گره زد، اما بهطبع او نیز عاری از سیاست نبود. رابطه نزدیکی با محمد مصدق داشت و بهسبب همین نزدیکی بهدستور مصدق در اداره کل انتشارات و تبلیغ استخدام شد. در همین دوران بود که با پیشنهاد علی دشتی، تخلص امید را برای خود انتخاب کرد.
![]()
بااینحال، این انتخاب چندان بهدور از حاشیه نبود. مهدی اخوانثالث که پیشاز معینی کرمانشاهی تخلص امید را برای خود انتخاب کرده بود، از این اقدام معینی گلایه کرد و معینی نیز بلافاصله دست از این تخلص کشید. این بود که رحیم معینی، پسوند کرمانشاهی را نیز به نام فامیلیاش افزود و ازآنپس بهنوعی با تخلص کرمانشاهی فعالیت نمود.
معینی کرمانشاهی، بهرغم اینکه از هنرمندان مهم ایران در صد سال گذشته بوده است، هرگز دَربِین عموم مردم ایران به شهرت نرسید. البته تعدادی از ترانههای وی با گذشت سالهای متمادی همچنان در زمره ترانههای مشهور هستند؛ بااینحال شخص معینی کرمانشاهی بنابر دلایل متعددی هرگز به چهرهای نامآشنا برای عموم مردم ایران بدل نشد.
![]()
از معینی کرمانشاهی تعداد زیادی شعر در دست است. تعدادی از ابیات وی همچنین در ذهن مردم ایران نقش بستهاند و امروز هم بدون اینکه بسیاری از مردم نام سراینده آنها را بدانند، دستبهدست میشوند. کرمانشاهی هرگز روحش را به زرقوبرق زمانه آلوده نکرد و تا پایان عمر نیز به هنر بهمثابه امری مقدس مینگریست.